Jakie czynniki mają wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe?

Jakie czynniki mają wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe?Oceń:
lek. med. Zofia Kasprzyk, dr hab. med. Jerzy Gąsowski
Jakie czynniki mają wpływ na ryzyko sercowo-naczyniowe?

Oprócz wysokości ciśnienia tętniczego na ryzyko sercowo-naczyniowe ma wpływ szereg innych czynników.

Za najważniejsze z nich uważa się:

  • Wysokość tzw. ciśnienia tętna – czyli różnica między ciśnieniem skurczowym i rozkurczowym (na przykład u chorego, którego ciśnienie wynosi 150/95 mm Hg, ciśnienie tętna będzie wynosiło 150–95=55 mm Hg). Ten wskaźnik jest szczególnie ważny u osób w starszym wieku.
    Badania naukowe pokazały, że wraz z wiekiem rośnie u ludzi skurczowe i rozkurczowe ciśnienie tętnicze, jednak wartości ciśnienia rozkurczowego w pewnym wieku zatrzymują się lub nawet zaczynają spadać. Wiąże się to ze zmianami zachodzącymi w naczyniach krwionośnych (zwłaszcza w dużych tętnicach) pod wpływem nadciśnienia tętniczego. Udowodniono, że wysokie ciśnienie tętna wiąże się z wyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
  • Wiek, u mężczyzn >55. rż., u kobiet >65 rż.
  • Palenie tytoniu
  • Zaburzenia gospodarki tłuszczowej, czyli tzw. dyslipidemie. Ze zwiększonym ryzykiem wiąże się wzrost całkowitego stężenia cholesterolu we krwi >5,0 mmol/l (w innych jednostkach >190 mg/dl) lub zaburzone proporcje jego frakcji:
    • wzrost stężenia cholesterolu LDL >3,0 mmol/l (>115 mg/dl)
    • wzrost stężenia triglicerydów > 1,7 mmol/l (>150 mg/dl)
    • spadek cholesterolu HDL <1,0 mmol/l (<40 mg/dl) u mężczyzn bądź <1,2 mmol/l (<46 mg/dl) u kobiet.

  • Jednym z czynników ryzyka jest wysokie stężenie glukozy w osoczu krwi
  • Wzrost stężenia glukozy w osoczu krwi na czczo >5,6 mmol/l (w innych jednostkach >100 mg/dl). Jeżeli u chorego stwierdzi się tak wysoki poziom glukozy na czczo, w większości przypadków należy wykonać tzw. doustny test tolerancji glukozy (OGTT ang. oral glucose tolerance test). OGTT polega na wyjściowym oznaczeniu stężenia glukozy na czczo, wypiciu określonej dawki rozpuszczonej w wodzie glukozy, a następnie oznaczeniu stężenia glukozy we krwi żylnej (nie włośniczkowej, czyli nie „z palca”) po 120 minutach.
    Jeśli stężenie glukozy na czczo wynosi 5,6 lub więcej mmol/l, a po 120 minutach testu wynik jest prawidłowy - <7,8 mmol/l (140 mg/dl), rozpoznajemy tzw. nieprawidłową glikemię na czczo.
    Jeśli stężenie glukozy po 120 minutach testu mieści się w przedziale 7,8—11 mmol/l (140—199 mg/dl), rozpoznajemy tzw. nieprawidłową tolerancję glukozy.
    Oba te stany są tzw. stanami przedcukrzycowymi, czyli stanami zwiększonego ryzyka cukrzycy i wiążą się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
    Jeśli stężenie glukozy po 120 minutach wynosi 11,1 mmol/l lub więcej, rozpoznajemy cukrzycę.
  • Cukrzycę, czyli stężenie glukozy we krwi żylnej, zmierzone w warunkach „przygodnych” (to znaczy, kiedy chory nie jest na czczo – czyli spożywał pokarmy lub płyny w ciągu 8 godz.przed badaniem) jest równy lub większy niż 11,1 mmol/l (200 mg/dl) z towarzyszącymi objawami cukrzycy.
    Cukrzycę można też rozpoznać, jeżeli stężenie glukozy we krwi żylnej na czczo dwukrotnie mierzone jest równe lub przekracza wartość 7,0 mmol/l (126 mg/dl), jeżeli stężenie glukozy w 120 minucie doustnego testu tolerancji glukozy (OGTT) jest równe lub wyższe niż 11,1 mmol/l (200 mg/dl), lub kiedy odsetek tzw. hemoglobiny glikozylowanej we krwi (HbA1c) jest równy lub większy niż 6,5%.

  • Otyłość brzuszna to obwód talii przekraczający 102 cm u mężczyzn i 88 cm u kobiet
  • Otyłość brzuszną – jest to obwód talii przekraczający u mężczyzn 102 cm, a u kobiet 88 cm.
  • Występowanie w najbliższej rodzinie (to znaczy u rodziców, rodzeństwa lub dzieci) choroby sercowo-naczyniowej (np. choroby niedokrwiennej serca, zawału serca, niewydolności serca, udaru mózgu) w młodym wieku (to znaczy <55 lat w przypadku mężczyzn i <65 lat w przypadku kobiet).
  • Cechy uszkodzenia narządów wewnętrznych, które możemy stwierdzić na podstawie różnych badań (np. cechy uszkodzenia serca w badaniu echokardiograficznym, uszkodzenia tętnic oceniane za pomocą ultrasonografii, uszkodzenia nerek, które oceniamy za pomocą badań krwi i moczu.
  • Chorobę naczyń mózgowych (przebyty udar niedokrwienny lub krwotoczny mózgu albo napad przemijającego niedokrwienia mózgu).
  • Choroby serca (przebyty zawał serca, rozpoznana choroba niedokrwienna serca, czyli tzw. dławica piersiowa, przebyte zabiegi tzw. rewaskularyzacji wieńcowej, czyli udrożnienia zatkanych przez blaszki miażdżycowe tętniczek serca, niewydolność serca).
  • Choroby tętnic obwodowych, np. miażdżyca tętnic kończyn dolnych lub tętniak aorty.
  • Zaawansowane uszkodzenie siatkówki oka spowodowane nadciśnieniem lub cukrzycą.
  • Uszkodzenie nerek spowodowane nadciśnieniem lub cukrzycą albo inną chorobą nerek.

Data utworzenia: 30.03.2011
Udostępnij:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies